სიახლეები ენერგეტიკის სფეროში
16 ივლისი, 2004

შინაარსი:

1. 10 მლნ ევრო ელექტროგადამცემი ხაზისა და ქვესადგურების რეაბილიტაციისათვის
2. ენერგოსისტემის რეაბილიტაციის პროექტისთვის კონსულტანტი ფირმა შირჩა
3. "სახელმწიფო ელექტროსისტემა" გადახდისუუნაროდ გამოცხადდა
4. რეორგანიზაცია " სახელმწიფო ელექტროსისტემაში" წარმატებული ნაბიჯია
5. ენერგეტიკოსები გენერაციის ობიექტების პრივატიზაციას აპროტესტებენ

გერმანიის განვითარების საკრედიტო ბანკი ელექტროგადამცემი ხაზის და გამანაწილებელი ქვესადგურებისათის რეაბილიტაციისათვის 10 მილიონ ევროს გამოყოფს.

ენერგეტიკის მინისტრიეს ნიკა გილაურის განცხადების თანახმად, საკრედიტო ხელშეკრულება KFE-სთან სამშაბათს გაფორმდა. აღნიშნული თანხა მოხმარდება სომხეთთან დამაკავშირებელი ელექტროგადამცემი ხაზის ,,ალავერდის" და დიდუბის, ლისის, მარნეულის და გარდაბანის ქვესადგურების რეაბილიტაციას.

ნიკა გილაურის განცხადებით მიუხედავად იმისა, რომ ,,ალავერდის" და დიდუბის, ლისის, ქვესადგურების სარეაბილიტაციაო სამუშაოები სს ,,თელასმა" ცოტა ხნის წინა ჩაატარა, ისინი მაინც საფუძვლიან რეაბილიტატიას საწიროებენ.

,,გერმანული კრედიტით რეაბილიტირებული ენერგოობიექტების საიმედოობა ბევრად გაიზრდება და ისინუი ენერგოსისტემას ხანგრძლივი ვადით მოემსახურებიან"-განაცხადა მინისტრმა.

სს ,,თელასმა" გასულ წელლს საომხეთიდან ელექტროენერგიის იმპროტისის საწყებისათვის ,,ალავერდის", ლისისა და დიდუბის ქვესადგურების რეაბილიტაციისათვის 2 მილიონი ლარი დახარჯა. როგორც პრაიმ-ნიუსს "თელასში" განუცხადეს რეაბილიტაციის შედეგად ,,ალავერდის" გამტარუნარიანობა 80 პროცენტით გაიზარდა, ხოლო ქვესადგურებზე მთლინად შეკეთდა სატრანსფორმაციო მეურნეობა.

"საქართველოს სახელმწიფო ელექტროსისტემამ" კომპანია-თან ქვეყნის ენერგოსისტემის რეაბილიტაციაში კონსულტაციებთვის ხელშეკრულება გააფორმა.

სარეაბილიტაციო სამუშაოების შემსრულებელთა მოძიების მიზნით ტენდერს გამოაცხადებს და პროექტის ტექნიკურ-ეკონომიკურ დასაბუთებას მოამზადებს. კონსულტანტის დახმარებით მოძიებულმა ფირმამ ცენტრალურ სადისპეჩოზე უახლესი ტექნოლოგიის, ე. წ. "სკადას" სისტემის მართვის ფარი უნდა დაამონტაჯოს, მაღალი ძაბვის ქვესადგურების გამრიცხველიანება და სისტემაში კავშირგაბმულობის რეაბილიტაცია უნდა განახორციელოს.

აღნიშნული პოექტის ხანგრძლივობა 31 თვეს შეადგენს. პროექტის კონსულტანტად მუშაობაე პრეტენზიას 4 უძლიერესი საერთაშორისო კომპანია აცხადებს, თუმცა, E="Aრიალ" შIძE=2>"LAHMEYEღ"-მა გაიმრჯვა. იგი დიდი გამოცდილების მქონე კომპანიაა, რომელიც პოსტსაბჭოთა ქვეყნებიდან - მოლდოვაში მუშაობს, ანალოგიური სახის პროექტს კი სომხეთში ახორციელებს

"ელექტროენერგიის საბითუმო ბაზრის მხარდამწერი პროექტი" მსოფლიო ბანკმა 2001 წლის სასაწყისში დააფინანსა, თუმცა პარლამენტმა ბანკთან გაფორმებული ხელშეკრულების რატიფიკაცია მხოლოდ გასული წლის აპრილში მოახდინა. პროექტს მსოფლიო ბანკთან ერთად, გერმანიის რეკონსტრუქციისა ბანკი E="Aრიალ" შIძE=2>(KFჭ) აფინანსებს.

მსოფლიო ბანკმა საქართველოს ენერგოსისტემის რეფორმირებისთვის 27 მილიონი დოლარი უნდა გამოუყოს, ხოლო E="Aრიალ" შIძE=2>KFჭ-მ - 25 მილიონი გერმანული მარკა.

საქართველოს "სახელმწიფო ელექტროსისტემის " გადახდისუუნაროდ გამოცხადდა და ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილებით, რეაბილიტაციის რეჟიმში დაიწყებს მუშაობას.

როგორც პრესკონფერენციაზე კომპანიის გენერალურმა დირექტორმა ბრაინ ქრონლიმ განაცხადა, ვაკე-საბურთალოს რაიონულმა სასამართლომ სასარჩელო განცხადება 2004 წლის 9 ივლისს გამოსცა და საბანკროტო პროცედურა შეაჩერა. " ელექტროსისტემას მიეცა 18 თვე, რათა განავითაროს სარეაბილიტაციო გეგმა", - აღნიშნა ქრონლიმ, რომელიც დარწმუნებულია, რომ კომპანია ფინანსური კრიზისის გადალახვას შეძლებს

"პროცესები, რომლებიც ელექტროსისტემაში უნდა წარიმართოს, საშუალებას მისცემს კომპანიას, გარდაიქმნას ფინანსურად ძლიერ საწარმოდ. ეს მოიცავს ნაბიჯებს ელექტროენერგეტიკული სექტორის განვითარებისათვის, რომელიც მთავრობის ინიციატივით განხორციელდა", - აღნიშნა ქრონლიმ.

მისი თქმით, კომპანიის გაზრდილი დაფინანსება საბიუჯეტო და დონორი ორგანიზაციების ფინასური დახმარებით გახდება შესაძლებელი, დასახული ღონისძიებების გატარება კი ელექტროენერგეტიკული მომარაგების სექტორში თანხების ამოღების გასაუმჯობესებლად არის საჭირო.

"ეჭვგარეშეა, რომ ჩვენი ერთობლივი თანამშრომლობა წარმატებული იქნება და კომპანიის ამჟამინდელი მდგომარეობა საგრძნობლად გაუმჯობეადება", - განაცხადა ქრონლიმ.

კომპანიის გენერალურმა დირექტორმა ასევე აღნიშნა, რომ კომპანიის რეაბილიტაცია მთავრობასთან შეთანხმებით მიმდინარეობს.

2002 წლის ფინანსური აუდიტის დასკვნის თანახმად, "სახელმწიფო ელექტროსისტემის" გადხდისუუნარო კომპანიაა. კომპანიის აუდიტი მსოფლიო ბანკის მიერ შერჩEულმა საერთაშორისო და სააუდიტორო კომპანია "E="Aრიალ" შIძE=2>BAKEღ თILLY"-მ განახორციელა.

საქართველოს ენერგეტიკის მინისტრის ნიკა გილაურის შეფასებით, "სახელმწიფო ელექტროსისტემაში" განხორციელებული რეორგანიზაცია ერთ-ერი წარმატებული ნაბიჯია საქართველოს ენერგოსისტემაში. როგორც პრესკონფერენციაზე გილაურმა განაცხადა, "სახელმწიფო ელექტროსისტემაში" თანამშრომელთა შემცირებით ორგანიზაცია უფრო ეფექტური გახდება და მისი მართვა მოქნილი იქნება.

როგროც პრესკონფერენციაზე " სახელმწიფო ელექტროსისტემის" გენერალურმა დირექტორმა ბრაიან ქრონლინ განაცხადა, მენეჯმენტ-ჯგუფმა შეიმუშავა და მიიღOახალი სტრუქტურა, რომელიც მიზნად ისახავს კადრების დაკომპლექტების ოპტიმიზაციას. "ეს ხელს შეუწყობს გადაცრმა-დისპეტჩერული მომსახურების გაუმჯობესებას და მომხმარებლების მოთხოვნების დაკმაყოფილებას. კომპანიის მართვის ეფექტური განხორციელებისთვის უმნიშვნელოვანესი ფაქტორი იყო სამუშაო ძალის რეორგანიზაცია. ამ პროცესში თანამშრომელთა სამსახურიდან გათავისუფლება გარდაუვალი იყო შემცირებული თანამშრომლები, რომელთა რიცხვი დაახლეობით 1800-ია, საქართველოს შრომითი კანონმდებლობის თანახმად, კომპენსაციას მიიღებენ", - განაცხადა ქრონლიმ.

მისი თქმით, თანამშრომლების სამსახურიდან გათავისუფლება ძალზე რთული პროცესია, თუმცა კომპანიის მენეჯმენტის მიზანია, ელექტროენერგიის გადაცემა-დისპეჩერული მომსახურება ეფექტურად და დაბალი ტარიფით განხორციელდეს.

"ამიერიდან ჩვენ უნდა ვაშენოთ კომპანია, რომნელიც საუკეთესო მომსახურებას გაუწევს ქართულ მრეწველობას, ბიზნესსა და ხალხს", - აღნიშნა ქრონლიმ.

მისივე თქმით, სახელფასო დავალიანებას მიიღებენ "სახელმწიფო ელექტროსისტემის" ის თანამშრომლები, რომლებმაც კომპანია საკუთარი განცხადების საფუძველზე დატოვეს.

,,საქართველოს ენერგეტიკოსთა ასოციაციას" ენერგეტიკული ობიექტების განსახელმწიფოებრიობა ამ ეტაპზე დაუშვებლად მიაჩნია.

როგორც საზოგადოების თავჯდომარემ მირონ ფირცხელანმა განახდა, ენერგოგენერაციის ობიექტების პრივატიზირება იმ პირობებში, როდესაც არ არსებობს წარმატებული ელექტროენერგიის შემსყიდველი ბაზარი, დაუშვებელია.

,,დღეს არსებული სქემის მიხედვით, გენერაციის ობიექტები ელექტროენერგიის საბითუმო ბაზრისგან მიწოდებულ ელექტროენერგიის საფასურის მხოლოდ 20 პროცენტს იღებენ. ბაზარი ელექტროენერგიას აწვდის გამანაწილებელ კომპანიებს, რომელთა გადახდის მაჩვენებელი 16 პროცენტს არ აღემატება. არცერთი კერძო მესაკუთრე ბაზრისათვის ელექტროენერგიისუფასოდ მიწოდებას არ დათანხმდება, ამიტომ ეკონომიკის სამინისტრომ, პირველ რიგში, ელექტროენერგიის საბითუმო ბაზრის და ელექტროგამანაწილებელი კომპანიების პრივატიზაციაზე უნდა იფიქროს, წინააღმდეგ შემთხვევაში გაყიდული გენერაციის ობიექტები გაჩEრდება, რაც ისედაც არსებულ ენერგოდეფიციტს კიდევ უფრო გააღრმავებს", - განაცხადა მირონ ფირცხელანმა.

მიუხედავად ამ განცხადებისა, ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს მიერ შემუშავებულ საპრივატიზაციო ობიექტების პირველ ნუსხაში უკვე შესულია იმერეთში არსებული 5 ჰიდროელექტროსადგური - ძევრულჰესი, შაორჰესი, რიონჰესი, გუმათჰესი და ლაჯანურჰესი. რაც შეეხება დანარჩენ ენერგოობიექტებს, ისინი სავარაუდოდ პრივატიზაციის შემდგომ ეტაპზე განსხვისდება.

ეკონომიკური განვითარების სამინისტროში ელექტროენერგიის საბითუმო ბაზრის და სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული ელექტროგამანაწილებელი კომპანიების პრივატიზაციაზე ჯერ-ჯერობით არაფერს საუბრობენ. ელექტროენერგიის საბითუმო ბაზრი მართვის უფლებით ესპანურ კონცერნ ,,იბედროლას" აქვს გადაცემული. გამანაწილებელი კომპანიებიდან კერძო საკუთრებაშია ,,თელასი" და ,,კახეთის ენერგოდისტრიბუცია", ხოლო სახელმწიფო საკუთრებაშია ,,აჭარის სადისრიბუციო ენერგოკომპანია" და საქრთველოს გარეთიანებული სადისტრიბუციო ენერგოკომპანია, რომელსაც ამჯამად ამერიკული კომპანია ,,ოი-აი-კონსალტინგი" მართავს.

შინაარსი:

1. ”თბილსრესის“ ენერგობლოკებს ”იტერას“ შესთავაზებენ
2. “ხრამი-1”-ის რეაბილიტაციისათვის 4 მლნ. დოლარი დაიხარჯება
3. ჩვენი ენერგეტიკის რეაბილიტაციაში ირლანდიელებს გერმანელები დაეხმარებიან

1. ”თბილსრესის“ ენერგობლოკებს ”იტერას“ შესთავაზებენ

სახელმწიფო საკუთრებაში დარჩენილ ”თბილსრესის“ ენერგობლოკებს ენერგეტიკის სამინისტრო ენერგეტიკულ კომპანია ”იტერას “ შესთავაზებს. ამის შესახებ ინტერ-პრესს ენერგეტიკის მინისტრმა ნიკა გილაურმა განუცხადა.

მისი თქმით, სახელმწიფო დაკუთრებაში დარჩენილი მესამე და მეოთხე ენერგობლოკების პრივატიზაცია აუცილებლად განხორციელდება. ”ბლოკბის მუშაობისათის საჭიროა მათი გაზით უზრუნველყოფა, რასაც თვეში სულ ცოტა 3 მლტ. დოლარი სჭირდება. თუ ”იტერა“ ჩვენს წინადადებას დათანხმდა და ბლოკების შეძენა მოისურვა, ”თბილსრესს“ ზამთრის სეზონზე ხუთI თვის განმავლობაში ამუშავებს. ამის სანაცვლოდ კომპანია ”აზოტისათვის“ საჭირო ელექტროენერგიას ენერგოსისტემიდან მთელი წლის განმავლობაში შეუზღუდავად მიიღEბს“, - განაცხადა გილაურმა.

აღნიშნულ საკითხთაქნ დაკავშირებით “იტერას” პოზიცია ჯერჯერობით უცნობია, თუმცა სავარაუდოდ. ეს საკითხი კომპანიის მმართველთა საბჭოს თავჯმდომარის ვალერი ოტჩერცოვის თბილისში რამდენიმე დღისწინანდელი ვიზიტის დროს განიხილეს. ოტჩერცოვი გილაურთან ერთად ეკონომიკური განვითარების მინისტრს კახა ბენდუქიძეს შეხვდა.

“ხრამი-1”-ის რეაბილიტაციისათვის კომპანია “რაოეესი” წელლს 4 მლნ დოლარს დახარჯავს, როგორც ინტერ-პრესს ენერგეტიკის მინისტრმა ნიკა გილაურმა განუცხდა, რუსები მზად არიან მენეჯმენტ-კონტრაქტით გათვალისწინებული პირობა შეასრულონ და “ხრამი-1”-ის რეაბილიტაციისაზე 4 მლნ. დოლარი დაიხარჯონ.

”სარეაბილიტაციო სამუშაობეი ”რაოესმა“ შემოდგომაზე უნდა დაიწყოს რათა ზამთრისათვის ”ელექტროსისტემამ“ ჰესის მიერ გამომუშავებული 90 მეგავატი შეუფერხებლად მიიღოს“, - განაცხადა გილაურმა.

“ხრამი-1”-ის ჰიდროელექტროსადგური გერმანელებმა გასული საუკუნის 40-იან წლებში ააშენეს. ჰესში სამი აგრეგატი მუშAობს. თითოეულის დადგმული სიმძლავრე 30 მეგავატია.

საქართველოს ენერგეტიკის სექტორს დონორები დარგის ფინანსურ ინექცირებას განაგრძობენ. ჯერჯერობით, წლების წინ გამოყოფილი და მოგვიანებით გაყინული კრედიტების ათვისება გრძელდება. ამ ორი წლის წინ დაწყებული "საბითუმო ბაზრის" მხარდამჭერი პროექტის ფარგლებში, გუშინ კომპანია "ლამაიერ ინტერნეიშენალთან" "სახელმწიფო ელექტროსისტემის" ირლანდიელმა მმართველმა "ი-ეეს-ბი-აიმ" ოფიციალურად გააფორმა ხელშეკრულება, რომლის თანახმადაც გერმანელები ირლანდიელებს საქართველოს ენერგოსისტემის რეაბილიტაციის პროცესში კონსულტაციებს გაუწევენ

"ლამაიერ ინტერნეიშენალთან" "ი-ეეს-ბი-აის" საბითუმო ბაზრის მხარდამჭერი პროექტის ფარგლებში მიმდინარე სარეაბილიტაციო პროექტის განხორციელებაში დაეხმარება. "ელექტროენერგიის საბითუმო ბაზრის მხარდამჭერი პროექტი" მსოფლიო ბანკმა 2001 წლის დასაწყისში დააფინანსა, თუმცა პარლამენტმა ბანკთან გაფორმებული ხელშეკრულების რატიფიკაცია მხოლოდ გასული წლის აპრილში მოახდინა. პროექტს მსოფლიო ბანკთან ერთად, გერმანიის რეკონსტრუქციისა და გავითარების ბანკი (E="Aრიალ">KFჭ) აფინანსებს.

სწორედ ამ პროექტის ფარგლებში გასახორციელებელი სამუშაოების შემსრულებელთა მოძიების მიზტით, "ლამაიერ ინტერნეიშენალი" ახალ ტენდერს გამოაცხადებს და პროექტის ტექნიკურ-ეკონომიკურ დასაბუთებასაც თავად მოამზადებს. მისი დახმარებით მოძიებულმა ფირმამ ქვეყნის ენერგოსისტემის ცენტრალურ სადისპეჩეროში უახლესი სატელეკომუნიკაციო ტექნოლოგია - ე. წ. "სკადას" სისტემა უნდა დანერგოს. გარდა ამისა, უნდა განახორციელოს მაღალი ძაბვის ქვესადგურების გამრიცხველიანება და სისტემაში კავშირგაბმულობის რეაბილიტაცია.

"ლამაიერ ინტერნეიშენალთან” გაფორმებული კონტრაქტის მოცულობა 1‚3 მილიონ ევროს შეადგენს. პროექტის ხანგრძლივობა 31 თვეა. ენერგეტიკის მინისტრიეს ნიკა გილაურის შეფასებით, ის "ენერგოსისტემის მართვის პროცესს მნიშვნელოვნად გააუმჯობესებს".

ახალ კონსულტანტს "სახელმწიფო ელექტროსისტემა" გადახალისებული მენეჯმენტთა და ოპტიმიზებული საკადრო შემდგენლობით შეხვდება. ჯერ ერთი, კომპანიის რეორგანიზების შემდეგ "სახელმწიფო ელექტროსისტემიდან" "ი-ეს-ბი-აიმ" 1400 თანამშრომელი დაითხოვა და მხოლოდ 2700-მდე სპეციალისტი დატოვა. მეორეც - კომპანიას ახალი ხელმძღვანელი ჰყავს. "ელექტროსისტემის" ირლანდიელი გენერალური დირექტორი ბრაიან ქრონლი ამ თანამდებობაზე ასევე ირლანდიელმა, ჯო კორბეტმა შეცვალა.

უკვე ძალიან გენერალური დირექტორის, ბრაიან ქრონლის მტკიცებით, ირლანდიელმა მენეჯერებმა კადრების ოპტიმიზაცია ქვეყნის შრომითი კანონმდებლობის სრული დაცვით განახორციელეს და სამსახურიდან დათხოცნილილებს, სახელფასო დავალიანების გარდა, კომპენსაციებიც დაურიგეს. რეორგანიზაციისა და სახელფასო დავალიანებების გასტუმრებისთვის ელექტროსისტემამ 7,2 მილიონი ლარი მსოფლიო ბანკისაგან მიიღო.

მიუხედავად იმისა, რომ კომპანიას დავალიანებები ბლომად დარჩა, კრედიტორები კი კომპანიას დღემდე ედავებიან. მსოფლიო ბანკის მიერ შერჩEულმა სააუდიტორო ფირმამ "ბიეკერ ტილიომ" "სახელმწიფო ელექტროსისტმა" გადახდისუუნარო კომპანიად ჯერ კიდევ 2002 წელს გამოაცხადა. მისი დასკვნის საფუძველეზე, კომპანიის ირლანდიელმა მენეჯერებმა "სახელმწიფო ელექტროსისტმა" გადახდისუუნაროდ ოფიციალურად გამოაცხადეს და რებილიტაციის რეჯიმში ფადაიყვანის თხოვნით სასამართლოსაც თავად მიმართეს.

კომპანიის ირლანდიერი მენეჯერების სარჩელი ვაკე-საბურთალოს რაიონულმა სასამართლომ 2004 წლის 9 ივლისს დააკმაყოფილა: მან "სახელმწიფო ელექტროსისტმის" საბანკროტო პროცედურა შეაჩერა და კომპანიას 18 თვიანი სარეაბილიტაციო ვადა მისცა. "ამ ვადაში კომპანია სარეაბილიტაციო რეჯიმში იმუშავებს და შესაძლებლობა ექნება, ფინანსურად ძლიერ საწარმოს გარდაიქმნას," - დარწმუნებულია "სახელმწიფო ელექტროსისტემის" უკვე ყოფილი გენერალური დირექტორი ბრაიან ქრონლი.

შეგახსენებღ, რომ "ელექტროსისტემის" ვალების უმრავლესობას ენერგეტიკის დარგის მესვეურები ეჭვქვეშ აყენებენ, ამიტომ ამ, ვალების წარმოშობის ისტორიების შესასწავლად დონორებმა საგანგებო სააგენტოს შექმნას დაუჭირეს მხარი და ამ უწყების ჩამოყალიბებისათვის აუცილებელი თანხებიც თავად გაიღეს.

სარჩევი:

1. „რაოესსი“ საქართველოში მიმდინარე პრივატიზაციის პროცესით დაინტერესებულია
2. სამიზნეშია - ,,მარცხენა” ხაზები
3. „თელასი" '„რაო-ესს" -ს ვალებს ვერ უსტუმრებს
4. რაო-ეეს ენგურჰესის ყიდვის სურვილიც აქვს
5. საქართველოს მთავრობა და "რაო ეესი” ურთიერთობებს არკვევენ
6. "ტყიბულნახშირს" და ფოთის "წყალკანალს" ელექტროენერგია შეუწყდება
7. არალეგალური ელექტროქსელების აღმოსაჩენად
8. ხვალ თბილისში კომპანია ,,რაოეესის” გამგეობის საბჭოს წევრი ანდრეი რაპაპორტი ჩამოვა
9. ,,გაზპრომი” დღეს 12 საათიდან თბილისს ბუნებრივი აირის მიწოდებას შეუმცირებს
10. იაპონია შესაძლოა საქართველოში მიმდინარე პრივატიზაციის პროცესსი ჩაერთოს

„რაოესის“ გამგეობის წევრი, სააქციო საზოგადოება „თელასის“ სამეთვალყურეო საბჭოს თავჯდომარე, ანდრეი რაპაპორტი საქართველოს პრემიერ-მინისტრს ზურაბ ჟვანიას შეხვდა, შეხვედრის დასრულების შემდეგ, რაპაპორტმა ჟურნლისტებთან საუბარში განაცხადა, რომ პრემიერ-მინისტრთან შეხვედრისას მომავალი სეზონისთვის მზადების სტრატეგია დაისახა.

ამასთან, „რაო-ესის" ხელმძღვანელი აცხადებდა, რომ იგი საქართველოს ყველა ენერგოობიექტების შესყიდვით არის დაინტერესებული, რის გამოც საქართველოს მთავრობის მიერ გამოცხადებულ პრივატიზაციის პროცესში მონაწილეობას მიიღებს. „რაო-ეესი" პრივატიზაციაში მონაწილეობას აუცილებლად მიიღებს. ჩვენ განსაკუთრებული ინტერესი „ენგურჰესის" მიმართ გაგვაჩნია - განაცხადა რაპაპორტმა. პრემიერ-მინისტრთან შეხვედრაზე გადაწყდა, რომ 15 აგვისტომდე შეიქმნება სპეციალური ჯგუფი, რომელიც „თელასის" მიმართ არესბული საბიუჯეტო ორგანიზაციერბის და ელექტროენერგიის საბითუმო ბაზარის დავალიანების პრობლემის მოგვარებას.

Свободная Грузия, 22 ივლისი, 2004

სათბობ-ენერგეტიკის მინისტრის ნიკა გილაურისა და ,,თელასის” გენერალური დირექტორის ინიციატივით, ჟურნალისტებისთვის გუშინ საჩვენებელი ღონისძიება მოეწყო. ე. წ. ,,მარცხენა” მომხმარებლის ჩვენებით ნათელი გახდა თუ რაოდენ ცუდადაა დაცული საბიუჯეტო თანხები და რაოდენ შეღავათიანად გრძნობენ თავს ენერგეტიკული ,,პირატები”.

სტატიაში მაგალითადაა მოყვანილი ცენტრალური რესპუბლიკური საავადმყოფოსა და პედაგოგიური კოლეჯის მიერ მოხმარებული ენერგიის დავალიანება. ასევე ევდოშვილის ქუჩაზე რამდენიმე მაცხოვრებელი, რომელთაც დაწიმული აქვთ ,,ლევი ხაზები”.

ფაქტების დაჯგუფებით საუბარია მილიონობით ლარის ზარალზე, როგორც ქალაქის ბიუჯეტისთვის ასევე ენერგოკომპანიისთვის.

გილაურის განცხადებით, ახლადშექმნილი ჯგუფი მინიმუმამდე შეამცირებს ენერგიის დატაცების ფაქტებს და მოახდენს თანხების ოპტიმიზაციას. ასევე აღინიშნა ამ საკითხთან დაკაბსირებით, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსში შესატანი ცვლილებების მნიშვნელობაც.

„რაო-ესს" მისი კუთვნილი „თელასის" საქმიანობით კმაყოფილია, თუმცა შეშფოთებულია, რომ კომპანიის მომგებიანობა მხოლოდ საფინანსო დოკუმენტები მოწმობენ. მიუხედავად იმისა, რომ „თელასმა" ელექტროენერგიის ამოღების მაჩვენებლები საკმაოდ გაზარდა, „რაო-ეესმა" მე-9 ენერგობლოკის ბუნებრივი აირით უზრუნველყოფისათვის დამატებითი 15 მილიონი აშშ დოლარის ინვესტიცია გამოყო. ეს ვალი „რაოს" „თელასისაგან" უკან არ Mმიუღია" -განაცხადა „რაო-ესს"-ის მმართველის მოადგილე ანდრეი რაპაპორტმა პრემიერ-მინისტრ ზურაბ ჟვანიასთან ხუთშაბათს გამართული შეხვედრის შემდეგ.

რაპაპორტის თბილისში ვიზიტის მიზანი, მისი სიტყვებით, საქართველოს მთავრობასთან ენერგოსისტემის შემოდგომა-ზამთრის პერიოდისათვის მზადების განხილვა და „თელასის" სამეთვალყურეო სხდომაზე დასწრებაა. „რაო-ეეს"-ის მაღალჩინოსნების ინფორმაციით, რუსული კომპანია „თელასის" ქსელების რეაბილიტაციისათვის დამატებით ინვესტიციებს გამოყოფს და ასევე 4 მილიონი აშშდოლარის ინვესტიციას გასცემს „ხრამი-1"-ის ჰესის რეაბილიტაციისათვის, რაც სისტემის დამატებით 90-100 მეგავატ ელექტროენერგიას შემატებს. ასევე პირველი ოქტომბრიდან „თელასი" დღე-ღამეში 150 მეგავტი ელექტროენერგიის იმპორტს დაიწყებს სომხეთიდან ხოლო რუსეთიდან 50 მეგავატს შემოიტანს.

რუსული კომპანია „რაო-ეესი" საქართველოს ელექტროენერგიის გენერაციის ობიექტების პრივატიზაციით ინტერესდება. როგორც კომპანიის მმართველის მოადგილემ რაპაპორტმა ხუთსაბათს პრემიერ-მინისტრ ზურაბ ჟვანიასთან გამართული შეხვედრის შემდეგ განაცხადა „რაო-ეესი" განსაკუთრებულ ინტერესს ენგურის ჰიდროელექტროსადგურის მიმართ იჩენს. იმ შემთხვევაში, თუ საქართველოს მთავრობა სადგურის გაყიდვას გადაწყვეტს, კომპანია მის შესყიდვაზე იფიქრებს. ამ ეტაპზე ჩვენი ინტერესები მხოლოდ გენერაციის ობიექტებზე ჩერდება, ხოლო ელექტროენერგიის გამანაწილებელი კომპანიები და განსაკუთრებით, გაერთიანებული სადისტრიბუციო ენერგოკომპანია,რომელსაც ამჟამად ამერიკული კომპანია მართავს, „რაო-ეეს"-ს ჯერჯერობით არ აინტერესებს“,-განაცხადა რაპაპორტმა. მიუხედავად რუსული ენერგოგიგანტის სურვილისა, ენგურჰესი საპრივატიზაციო ობიექტების ნუსხაში ჯერჯერობით არ შედის.

როგორც ენერგეტიკის მინისტრმა ნიკა გილაურმა პრაიმ-ნიუსს განუცხადა, „რაო-ეეს"-მა ჰესის პრივატიზაციით დაინტერესება არაერთხელ გამომჟღვანდა, თუმცა ამ ეტაპზე ენგურჰესის გასხვისება არ იეგემება. ეკონომიკური განვითარების მინისტრის კახა ბენდუქიძის განცხადებით, კი სადგურის პრივატიზაცია მხოლოდ დიდი პოლიტიკური გარიგების ფასად მოხდება.

საქართველოში დიდი პრივატიზაცია დაიწყო და რუსულმა ენერგოკომპანია "რაო ეესმა” საკუთარი წარმომადგენელი დროულად მოავლინა. კომპანიის გამგეობის წევრმა ანდრეი რაპოპორტმა პრემიერ-მინისტრ ზურაბ ჟვანიასთან გუშინდელი შეხვედრისას კარტი ნახევრად გახსნა და რუსული მხარის შორსმიმავალი მიზნები მხოლოდ ნაწილობრივ გაამხილა.

რაპოპორტის ამ ვიზიტის დროს კიდევ ერთხელ გამოჩნდა, რომ "რაო ეესი” პოლიტიკურ ფუნქციასაც ისევე წარმატებით ითავსებს, როგორც _ ეკონომიკურსა და ენერგეტიკულს. ამაზე ორი გარემოებაც კარგად მიანიშნებს. პირველი, მის მიმართ "თელასის” დავალიანება 15 მილიონ დოლარს შეადგენს, მაგრამ ამ ფაქტს ძალზე მშვიდად ხვდება რუსული მხარე და საქართველოს მთავრობისთვის ყურის აწევას არ აპირებს. უფრო მეტიც, რაპოპორტი აღნიშნავს, რომ დიდსულოვანი რუსული კომპანია ჩვენს ქვეყანაში დამატებით 9 მილიონი დოლარის ინვესტიციას განახორციელებს. ამ თანხიდან 5 მილიონი დოლარი თბილისის ელექტროგამანაწილებელი ქსელის რეაბილიტაციას მოხმარდება, ხოლო 4 მილიონი დოლარი _ხრამი 1-ს. მეორე გარემოება კი რაპოპორტის საქართველოში ვიზიტის დრო და მისი საკმაოდ თამამი განცხადებაა: "რაო ეესს” საქართველოს ყველა ენერგოობიექტის შესყიდვა აინტერესებს, "გაერთიანებული სადისტრიბუციო ენერგოკომპანიის” გარდა, რომელსაც ამერიკელები მართავენ.

საინტერესოა ისიც, რომ რაპოპორტის საქართველოში ჩამოსვლას ოფიციალურად სხვა ძირითადი მოტივი აქვს. თურმე "თელასში” არაერთი პრობლემა დაგროვდა და თანაც, ზამთრის სეზონისთვის მზადება აქედანვე უნდა დაიწყოს. მართალია, შედარებით გაუმჯობესდა დენის საფასურის ამოღება და საერთო ტექნიკური მდგომარეობა, მაგრამ ამის პარალელურად არსებობს ელექტროენერგიის საბითუმო ბაზრისა და სახელმწიფო ორგანიზაციების დიდი დავალიანება "თელასის” მიმართ. თუმცა ეს მიმდინარე საკითხებია და მათ მეტ-ნაკლებად მოგვარებას რუსები ყოველთვის შეძლებენ.

რაპოპორტის საუბრის ტონი მეგობრულია, მაგრამ იგი ქვეტექსტებით აიძულებს ქვეყნის ხელისუფლებას, "რაო ეესთან” წარმოქმნილი პრობლემები 15 აგვისტომდე მოაგვაროს. სამაგიეროდ, ჩვენ რომ გვიჭირს საკუთარი ობიექტების მოვლა, იგი მოუვლის საიმედოდ. ’

ენერგეტიკის მინისტრ ნიკა გილაურის ხელმძღვანელობით მალე ჩამოყალიბდება ორმხრივი სამუშაო ჯგუფი, რომელიც "რაო ეესთან” შექმნილ ყველა პრობლემას უახლოეს დღეებში მოაგვარებს. გახარებულია საქართველოს ხელისუფლებაც. მას იმედი აქვს, რომ სტრატეგიულ ენერგეტიკულ ობიექტებს სარფიანად გაყიდის და ქართულ ენერგეტიკასაც საშველი დაადგება.

ქართული ობიექტები მოხმარებული ელექტროენერგიის საფასურს ვერ იხდიან. ამჯერად კრიტიკულ მდგომარეობაში ფოთის "წყალკანალი” და ს. ს "ტყიბულნახშირი” აღმოჩნდა. ობიექტებს მოხმარებული ელექტროენერგიის საფასურის გადაუხდელობით ელექტროენერგიის საბითუმო ბაზრის მიმართ დავალიანებები დაუგროვდათ. თუკი ისინი დავალიანებებს დროულად არ დაფარავენ, სესბი მათ ელექტროენერგიის მიწოდებას შეუწყვეტს.

ფოთის "წყალკანალს” სესბ-ის 347 ათას 131 ლარი მართებს. სესბი მიმდინარე დავალიანების გადახდასთან ერთად ძველი დავალიანების ნაწილის დაფარვასაც ითხოვს. თუმცა ფოთის "წყალკანალმა” სესბ-ის ანგარიშზე მაისში 15 ათას 251 ლარიდან მხოლოდ 7 ათას 500 ლარი გადარიცხა. არადა, სესბ-მა ფოთის ადმინისტრაციას ჯერ კიდევ მაისში შეატყობინა, რომ მოხმარებული ელექტროენერგიის საფასურის გადაუხდელობის შემთხვევაში ელექტროენერგია შეუწყდებოდა.

ფოთის "წყალკანალის” გათიშვას სახელმწიფო ელექტროსისტემაც ითხოვს, მასთან "წყალკანალს” პირდაპირი კონტრაქტი ჰქონდა გაფორმებული და დავალიანება მის მიმართაც დაუგროვდა.

რაც შეეხება "ტყიბულნახშირს,” აქ პრობლემები დიდი ხანია არსებობს. დავალიანების გადაუხდელობის გამო "ტყიბულნახშირს” ენერგია დეკემბრიდან შეზღუდვით მიეწოდება. გაფრთხილებების მიუხედავად, "ტყიბულნახშირი” კვლავ ურჩ გადამხდელად რჩება. 2004 წლის იანვრიდან მან 14 ათასი ლარის გადახდა მოახერხა. სულ ბაზრისადმი დავალიანება 3 მილიონ ლარს აღემატება.

საქართველოს ენერგეტიკის მინისტრი ნიკა გილაური და კომპანია „თელასის" გენერალური დირექტორი დანგირას მიკოლაიუნსი ოთხშაბათს თბილისში არალეგალურად გაყვანილი ელექტროქსელების აღმოჩენას ცდილობდნენ. მინისტრი კომპანიის ხელმძღვანელებYან ერთად რესპუბლიკურ საავადმყოფოში მივიდა. საიდანაც ელექტროენერგია თვითნებურად 65 ობიექტს აქვს გაყვანილი. გილაურმა ენერგოზედამხედველობის სამსახურს შესაბამისი ღონისძიებების გატარება მოსთხოვა და განაცხადა, რომ საბიუჯეტო ორგანიზაციებიდან კომერციული სტრუქტურებისათვის ელექტრონენრგიის არალეგალური მოწოდება ბიუჯეტისთვის მძიმე ტვირთია. გილაურმა და მიკოლაიუნსმა დიღმის გზაზე მდებარე სახელმწიფო პედაგოგიური კოლეჯიდან ბენზინგასამართი სადგურებისა და რესტორნებისათვის ელექტროენერგიის მიწოდების ფაქტი დააფიქსირეს. ასევე დაფიქსირდა ევდოშვილის ქუჩაზე გარეგანათბეის ქსელიდან მოსახლეობის მიერ გადაყვანილი არალეგალური ელექტროსადენები. მინისტრის განცხადებით, ხელისუფლება გამანაწილებელ ელექტროკომპანიებს ელექტროენერგიის დატაცების წინააღმდეგ ბრძოლაში დაეხმარება. „მომზადებულია ცვლილებები სისხლის სამრთლის კოდექსში, სადაც ელექტროენერგიის დამტაცებლების მიმართ სისხლის სამართლებრივი პასუხისმგებლობა იქნება გათვალისწინებული",- განაცხადა გილაურმა.

ანდრეი რაპაპორტი ,,თელასის” სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარეა. მისი თბილისში სტუმრობის მიზანი კომპანია ,,თელასის” სამეთვალყურეო საბჭოს სხდომის ჩატარებაა. იგი ენერგეტიკის მინისტრს, პარლამენტის თავმჯდომარეს და პრემიერ-მინისტრს შეხვდება.

დავალიანების გადაუხდელობის გამო გაზმომარაგება შეუწყდება ვარკეთილს, თემქას, მოსკოვის პროსპექტსა და ჩუღურეთს.

გუშინ პრემიერ- მინისტრმა ზურაბ ჟვანიამ იაპონიის დელეგაცია მიიღო. შეხვედრაზე ტოკიოს სავაჭრო ცენტრის თავმჯდომარემ ტორუ ტოი შინმა განაცხადა, რომ მათთვის განსაკუთრებულ ინტერესს საქართველოს ენერგეტიკული ობიექტები წარმოადგენს.

სარჩევი:

1. ქართულ ენერგეტიკაში დიდი რუსული კაპიტალი მოდის

2. ათვისებული "ფერო" და აუთვისებელი ენგურჰესი